Η ΔΔΟ και η υποτιθέμενη επιδίωξη Δύο Κρατών από την Τουρκία

Το κείμενο έχει δημοσιευθεί στην τριμηνιαία έκδοση της Π.Ε.Ο.Φ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, «Ρωμιοσύνη»

Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία

Εδώ και 50 χρόνια, από την τουρκική εισβολή του 1974 και δη από τις συμφωνίες Μακαρίου-Ντενκτάς του 1977, οι συνομιλίες για επίλυση του κυπριακού προβλήματος διεξάγονται μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και του εκάστοτε κατοχικού ηγέτη στη βάση της Διπεριφερειακής [biregional] και τελικά Διζωνικής [bizonal] Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ).

Αρχικά, ας θίξουμε το μέγα λάθος οι συνομιλίες να γίνονται ανάμεσα στον ΠτΔ και τον ηγέτη του ψευδοκράτους, δηλαδή τον εγκάθετο της Άγκυρας στην Κύπρο, και όχι με την ίδια την Τουρκία. Η στρέβλωση αυτή υποβαθμίζει το Κυπριακό από διεθνές πρόβλημα παράνομης εισβολής και κατοχής σε διακοινοτικό.

Όσον αφορά τη μορφή της επιδιωκόμενης λύσης, ας δούμε τί εμπερικλείει και τί συνεπάγεται η ΔΔΟ. Αφενός, ο όρος «δικοινοτική» υποδηλώνει τον διαχωρισμό των πολιτών σε δύο κοινότητες, την ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή, γεγονός που την καθιστά ρατσιστική και αντιδημοκρατική, καθώς διαιρεί τον λαό στη βάση φυλετικών και θρησκευτικών κριτηρίων και εξισώνει το 82% του πληθυσμού με το 18%. Αφετέρου, με τον όρο «διζωνική» εννοείται ο γεωγραφικός διαχωρισμός του νησιού σε δύο ζώνες στη βάση των έκνομων αποτελεσμάτων της τουρκικής εισβολής. Με άλλα λόγια, οι δύο ζώνες θα οριστικοποιήσουν τη διχοτόμηση.

Τουρκική θέση: ΔΔΟ ή δύο κράτη;

Μετά την κατάρρευση το 2017 στο Κραν Μοντανά του τελευταίου κύκλου διαπραγματεύσεων για κλείσιμο του Κυπριακού στη βάση μιας ΔΔΟ, ο νέος επικεφαλής του κατοχικού καθεστώτος, Ερσίν Τατάρ, και η τουρκική κυβέρνηση προβάλλουν συστηματικά την απαίτηση για λύση δύο κρατών, αντί της προηγούμενης θέσης τους για λύση ομοσπονδίας. Αυτό δίνει την ευκαιρία σε κάποιους να προβάλλουν επιτακτικά τη λύση της ΔΔΟ με πολιτική ισότητα, για να αποτρέψουν, δήθεν, τη λύση των δύο κρατών και τη μονιμοποίηση της διχοτόμησης.

Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Είναι η μετατόπιση της τουρκικής πλευράς από τη ΔΔΟ στα δύο κράτη μια ειλικρινής αλλαγή γραμμής εκ μέρους της ή αποτελεί άλλον έναν στρατηγικό ελιγμό προς εξασφάλιση ακόμα περισσότερων παραχωρήσεων της δικής μας πλευράς;

Οι εκθέσεις Νιχάτ Ερίμ και οι πραγματικοί στόχοι της Τουρκίας

Για να κατανοήσουμε ποιες είναι οι πραγματικές προθέσεις της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, χρειάζεται να εξετάσουμε την τουρκική πολιτική σε βάθος δεκαετιών και συγκεκριμένα από το 1956, χρονολογία χάραξης της τουρκικής υψηλής στρατηγικής για την Κύπρο. Ο όρος Υψηλή Στρατηγική [Grand Strategy] αναφέρεται σε μια σειρά ιεραρχημένων στόχων μιας χώρας, λαμβάνοντας υπόψη το διεθνές περιβάλλον και την επιδιωκόμενη, σε βάθος χρόνου, γεωπολιτική, στρατιωτική και οικονομική της θέση.

Το 1956, μεσούντος του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ για Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, ο τότε πρωθυπουργός της Τουρκίας, Αντνάν Μεντερές, ανέθεσε στον συνταγματολόγο και βουλευτή της αντιπολίτευσης Νιχάτ Ερίμ τη σύνταξη σχεδίου που θα θεμελίωνε τη στρατηγική της Τουρκίας στο Κυπριακό. Ο Ερίμ συνέθεσε δύο εκθέσεις, τις οποίες παρουσίασε στις 24 Νοεμβρίου και 22 Δεκεμβρίου 1956 αντίστοιχα και που, πράγματι, έχουν υιοθετηθεί με ευλάβεια και συνέπεια από όλες τις τουρκικές κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως κομματικής και ιδεολογικής απόχρωσης, ως η κρατική πολιτική της Τουρκίας μέχρι σήμερα.

Ο μακροπρόθεσμος τουρκικός στόχος μπορεί να γίνει αντιληπτός και μόνο από τον τίτλο των εκθέσεων: «Σχέδιο Ανάκτησης Κύπρου». Όπως θα δούμε, επρόκειτο για ένα στρατηγικό πλάνο που αποσκοπούσε στην κινητοποίηση των κρατικών πόρων και του ευρύτερου εθνικού δυναμικού με αντικειμενικό σκοπό τη σταδιακή ανακατάληψη ολόκληρης της Κύπρου.

1. Πρώτος τουρκικός στόχος, βάσει των εκθέσεων του Νιχάτ Ερίμ, ήταν η εργαλειοποίηση της τουρκικής μειονότητας στην Κύπρο για να αποτραπεί η Ένωση Κύπρου-Ελλάδας και να αποκτήσει η Τουρκία λόγο και ρόλο στα εσωτερικά του νησιού. Ο στόχος αυτός είχε ήδη επιτευχθεί εν μέρει με τη συμμετοχή της Τουρκίας στην τριμερή διάσκεψη του Λονδίνου τον Σεπτέμβριο του 1955 και επισφραγίστηκε με τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου το 1959, οι οποίες ρητά απέκλειαν την Ένωση, ενώ καθιστούσαν την Τουρκία εγγυήτρια δύναμη με στρατιωτική παρουσία και επεμβατικά δικαιώματα.

   
   

2. Δεύτερος στόχος ήταν η σταδιακός διαμελισμός του νησιού, ο οποίος θα επιτυγχάνετο, σε πρώτη φάση, με τον πληθυσμιακό διαχωρισμό μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων και, σε δεύτερη φάση, με τον γεωγραφικό διαχωρισμό σε δύο αμιγείς εθνοτικά ζώνες. Ο μεν πληθυσμιακός διαχωρισμός επιτεύχθηκε με την τουρκανταρσία του 1963-64 και τη δημιουργία θυλάκων υπό τον έλεγχο της τρομοκρατικής οργάνωσης ΤΜΤ, ο δε γεωγραφικός ολοκληρώθηκε με την τουρκική εισβολή και την κατάληψη του 37% του κυπριακού εδάφους το 1974.

   
   

3. Τρίτος και τελικός στόχος του Σχεδίου και κατ’ επέκταση της Τουρκίας, δεν ήταν και δεν είναι, όπως πολλοί λανθασμένα θεωρούν, η λύση δύο χωριστών κρατών ή η «διπλή ένωση» (διαμοιρασμός της Κύπρου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας). Αντιθέτως, ως τελικός στόχος προσδιοριζόταν σαφώς μία συγκεκριμένη μορφή διχοτόμησης, βάσει της οποίας η Τουρκία θα ήταν κυρίαρχη στην τουρκική ζώνη και συγκυρίαρχη στην ελληνική. Μάλιστα, για να δικαιολογηθεί η εν λόγω παράλογη και μαξιμαλιστική τουρκική αξίωση, ο Ερίμ επικαλείτο θέματα ασφάλειας της Τουρκίας σε περίπτωση πολιτικοστρατιωτικής παρουσίας της Ελλάδας στην Κύπρο και πρόβαλλε ως επιχείρημα τη διαφορά στην απόσταση μεταξύ Κύπρου-Τουρκίας και Κύπρου-Ελλάδας, παραγνωρίζοντας φυσικά την ύπαρξη του Καστελλορίζου εντός της ελληνικής επικράτειας.

   
   

Για να μη μείνουμε όμως μόνο στις εκθέσεις Νιχάτ Ερίμ και το «Σχέδιο Ανάκτησης Κύπρου», ας δούμε και μια άλλη τρανταχτή απόδειξη των πραγματικών στόχων της Τουρκίας στο Κυπριακό, που δεν είναι άλλη από τη δήλωση του Ραούφ Ντενκτάς στις 19 Νοεμβρίου 1983, τέσσερις μέρες μετά την παράνομη ανακήρυξη του ψευδοκράτους. Ο Ντενκτάς, μιλώντας ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, δήλωσε: «Για εμάς δεν υπάρχει Κυπριακή Δημοκρατία. Η κυβέρνηση στον νότο εκπροσωπεί τους Ελληνοκυπρίους, η κυβέρνηση στον βορρά εκπροσωπεί τους Τουρκοκυπρίους και προτείνουμε στην ελληνοκυπριακή πλευρά να καθίσει στο τραπέζι για να εγκαθιδρύσουμε ένα διζωνικό δικοινοτικό ομοσπονδιακό σύστημα».

Με βάση τα πιο πάνω, καθίσταται σαφές ότι η πραγματική επιδίωξη των Τούρκων στο Κυπριακό, ακόμα και την ώρα που ανακήρυσσαν παράνομα «ανεξάρτητο κράτος» στα κατεχόμενα εδάφη μας, δεν ήταν και δεν είναι μια λύση δύο ανεξάρτητων κρατών, αλλά μια λύση δύο αλληλεξαρτώμενων οντοτήτων, στο πλαίσιο μιας ανάπηρης ομοσπονδίας ή συνομοσπονδίας, που θα επιτρέπει στην Τουρκία να ασκεί έλεγχο σε ολόκληρη την κυπριακή επικράτεια.

Η ΔΔΟ ως προάγγελος των Δύο Κρατών

Είναι πρόδηλο πλέον ότι η λογική της ομοσπονδίας, την οποία ακολουθεί τυφλά και χωρίς σχέδιο β’ η πολιτική μας ηγεσία τα τελευταία 50 χρόνια, είναι αυτή που άνοιξε τον δρόμο προς τα δύο κράτη, εφόσον έχει γίνει ήδη αποδεκτό ότι θα αποτελούν πραγματικότητα τα δύο ισότιμα συνιστώντα κράτη, εκ των οποίων το ένα θα είναι το σημερινό ψευδοκράτος, το οποίο δεν μπορεί να αναγνωριστεί επειδή συνιστά προϊόν χρήσης βίας. Η αναγνώριση του ψευδοκράτους είναι αντίθετη με το άρθρο 2, παράγραφο 4 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Κι όμως, στο πλαίσιο μιας ομοσπονδίας το ψευδοκράτος θα νομιμοποιηθεί με την υπογραφή της ίδιας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία θα κηρύξει την αυτοδιάλυσή της. Χωρίς να υπάρχει δρόμος για επιστροφή στο υφιστάμενο ενιαίο κράτος. Κάτω από αυτές τις συνθήκες αποκαλύπτεται σταδιακά πόσο κάλπικο είναι το σύνθημα «ομοσπονδία ή διχοτόμηση». Στην πράξη, είναι αυτό το οποίο έχει αναλύσει από το 1956 ο Νιχάτ Ερίμ: ομοσπονδία σημαίνει μορφή διχοτόμησης.

Είναι η ΔΔΟ εφικτή λύση;

Όπως εύστοχα σημειώνει ο πολιτικός αναλυτής Γιάννος Χαραλαμπίδης, «η πολιτική ηγεσία θα έπρεπε ήδη να ζητήσει ένα μεγάλο συγνώμη επειδή απέτυχε και επειδή συνεχίζει να κοροϊδεύει έναν ολόκληρο λαό ότι μπορεί να λύσει το Κυπριακό μέσω μιας ΔΔΟ. Αν είναι εφικτή η Διζωνική, τότε γιατί επί 47 χρόνια δεν κατέστη εφικτή; O λόγος είναι ότι κάθε φορά που εμείς παραδιδόμαστε σε μια ομοσπονδιακή-συνομοσπονδιακή φόρμουλα λύσης, οι Τούρκοι προχωρούν ένα βήμα παρακάτω. Κάποτε μιλούσαμε για Ένωση και οι Τούρκοι ήθελαν ανεξαρτησία, όταν μιλούσαμε για ανεξαρτησία οι Τούρκοι ήθελαν ομοσπονδία, όταν πήγαμε στην ομοσπονδία οι Τούρκοι ήθελαν Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία, πήγαμε στη ΔΔΟ και πήγαμε στην αποκεντρωμένη ΔΔΟ. Αφού φτάσαμε στη χαλαρή αποκεντρωμένη ομοσπονδία, οι Τούρκοι πήγαν στα δύο κράτη. Επειδή τώρα οι Τούρκοι πήγαν στα δύο κράτη, οι υπόλοιπες διχοτομικές τουρκικές θέσεις έχουν γίνει λάβαρο και έχουν καθαγιαστεί από μια πολιτική ηγεσία η οποία δεν έχει προτάσεις».

Ομοσπονδία ή διχοτόμηση; Απελευθέρωση!

Πάγια και θεμελιώδης θέση της Π.Ε.Ο.Φ. Θεσσαλονίκης, από την ίδρυσή της το 1978, είναι η εναντίωσή της στη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία, καθώς αυτή ουσιαστικά νομιμοποιεί την τουρκική κατοχή, καταπατά τα ανθρώπινα δικαιώματα των Ελλήνων Κυπρίων και οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια την Κύπρο στην πλήρη τουρκοποίηση και τον Κυπριακό Ελληνισμό στην εξαφάνιση.

Ταυτόχρονα, ως αυτόνομα και ελεύθερα σκεπτόμενοι Έλληνες Κύπριοι φοιτητές που μελετούμε και διδασκόμαστε από την Ιστορία, δεν τρέφουμε αυταπάτες και δεν παρασυρόμαστε από το τουρκικό ψευδοδίλλημα «ΔΔΟ, ειδάλλως δύο κράτη». Αντιλαμβανόμαστε ότι τα δύο κράτη και η ΔΔΟ είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος! Ο στόχος της Τουρκίας ήταν ανέκαθεν μια λύση που θα καθιστούσε την Κύπρο προτεκτοράτο της, είτε αυτή έχει την ταμπέλα των «δύο ζωνών» είτε των «δύο συνιστώντων κρατών» είτε των «δύο κυρίαρχων κρατών».

Θεωρούμε, λοιπόν, επάναγκες να απεγκλωβιστούμε άμεσα από τις αδιέξοδες πολιτικές του κατευνασμού και να διεκδικήσουμε ως Ελληνισμός, μέσα από μια εθνική στρατηγική αποτροπής του τουρκικού επεκτατισμού, τα δίκαια της Κύπρου μας, τη μόνη ορθή λύση, την Απελευθέρωση.