Η Κύπρος στο «Στρατηγικό Βάθος» του Νταβούτογλου

«Εκείνοι τωόντι είναι νεωτερισταί, ικανοί και εις ταχείαν σύλληψιν νέων σχεδίων και εις ταχείαν εκτέλεσιν των άπαξ αποφασισθέντων. Ενώ η ιδική σας ικανότης περιορίζεται εις την διατήρησιν των κεκτημένων, χωρίς τίποτε νέον να επινοήτε και χωρίς καν να φέρετε εις πέρας το απολύτως αναγκαίον. Επί πλέον, εκείνοι μεν και τολμούν υπέρ την δύναμίν των, και διακινδυνεύουν παρά τας υπαγορεύσεις της φρονήσεως, και διατηρούν την αισιοδοξίαν των εν μέσω των κινδύνων. Η ιδική σας αντιθέτως συνήθεια είναι να επιχειρήτε κατώτερα της δυνάμεώς σας, και να δυσπιστήτε και προς εκείνα ακόμη, τα οποία η σκέψις παρουσιάζει ως βέβαια, και όταν περιπέσετε εις κινδύνους, να νομίζετε ότι ουδέποτε θ' απαλλαγήτε απ' αυτούς» ~ Θουκυδίδου Ιστορίαι, μτφρ. Ελευθέριος Βενιζέλος

Το διασάλπισε πρώτος πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια ο Θουκυδίδης: η κατανόηση των σχεδίων και του συστήματος του αντιπάλου είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ορθή αντιμετώπισή του. Ενώ οι Τούρκοι αποδεικνύονται «ικανοί σε ταχεία σύλληψη νέων σχεδίων και σε ταχεία εκτέλεση των όσων αποφασίζονται διά μιας», η Ελλάδα και η Κύπρος για δεκαετίες τρέφονται με μύθους όσον αφορά την τουρκική πολιτική και στοχοθεσία εναντίον τους, «δυσπιστώντας και προς εκείνα ακόμη, τα οποία η σκέψη παρουσιάζει ως βέβαια». Η κατάληψη της μισής Κύπρου το 1974 και η συνεχιζόμενη έκτοτε κατοχή, η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο και οι ύπουλες τουρκικές παρεμβάσεις στη δυτική Θράκη, δεν φαίνονται ικανά γεγονότα για να αφυπνίσουν τις ηγεσίες του έθνους.

Νιχάτ Ερίμ και Αχμέτ Νταβούτογλου

Σε προηγούμενο τεύχος της «Ρωμιοσύνης», είχαμε ασχοληθεί με τις εκθέσεις του Τούρκου συνταγματολόγου Νιχάτ Ερίμ, οι οποίες συντάχθηκαν το 1956 και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της τουρκικής Υψηλής Στρατηγικής για το Κυπριακό. Ο μακροπρόθεσμος τουρκικός στόχος μπορεί να γίνει αντιληπτός και μόνο από τον τίτλο των εκθέσεων: «Σχέδιο Ανάκτησης Κύπρου». Όπως είχαμε δει, επρόκειτο για ένα στρατηγικό σχέδιο που αποσκοπούσε στην κινητοποίηση των κρατικών πόρων και του ευρύτερου εθνικού δυναμικού με αντικειμενικό σκοπό τη σταδιακή ανακατάληψη ολόκληρης της Κύπρου. Βήμα-βήμα, βλέπουμε ότι οι Τούρκοι προχωρούν σταθερά προς τον στόχο τον οποίο έχουν θέσει, ενώ ο Ελληνισμός σύρεται χωρίς σχεδιασμό από υποχώρηση σε υποχώρηση.

Ένα εξίσου κομβικό σημείο στη χάραξη της στρατηγικής του τουρκικού κράτους εν γένει, ενδεικτικό και των αξιώσεών του έναντι της Κύπρου, αποτέλεσε το βιβλίο του πρώην Πρωθυπουργού και Υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας και ιδεολογικού μέντορα του Ερντογάν, Αχμέτ Νταβούτογλου, με τίτλο «Στρατηγικό Βάθος - Η διεθνής θέση της Τουρκίας», το οποίο κυκλοφόρησε το 2001 και μεταφράστηκε στα Ελληνικά το 2010. Το βιβλίο αυτό είναι ένας πανοραμικός χάρτης της νέας τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, όπως αυτή τεχνουργήθηκε από τον Νταβούτογλου και ακολουθείται πιστά μέχρι σήμερα από τον πρόεδρο Ερντογάν για την επίτευξη των νεο-οθωμανικών του στοχεύσεων. Το βιβλίο είναι ουσιαστικά το εγχειρίδιο της τουρκικής διπλωματίας και η μελέτη του από τους αρμοδίους σε Αθήνα και Λευκωσία είναι απαραίτητη για τη χάραξη της δικής μας εξωτερικής πολιτικής.

Από το «Lebensraum» του Χίτλερ στον νεο-οθωμανισμό

Πριν αιματοκυλίσει την Ευρώπη, το 1937, ο Αδόλφος Χίτλερ ανέπτυξε τις θεωρίες του για τον Ζωτικό Χώρο (Lebensraum). Με την έννοια του Ζωτικού Χώρου, ο Χίτλερ τόνισε την ανάγκη η Γερμανία να επεκτείνει τα σύνορά της, προκειμένου να μπορεί να ζει σε συνθήκες ασφάλειας το «απειλούμενο πανταχόθεν» γερμανικό έθνος.

Όπως το ναζιστικό κόμμα εκμεταλλεύτηκε τους ταπεινωτικούς όρους του Α’ Παγκόσμιου Πόλεμου για να φανατίσει τους Γερμανούς, να ανέλθει στην εξουσία και να ξεδιπλώσει τα επεκτατικά του σχέδια, έτσι και ο Ερντογάν επικαλείται την «ετεροβαρή», όπως τη θεωρεί, Συνθήκη της Λωζάνης, επιδιώκοντας τον ανασχηματισμό του χάρτη της περιοχής. Κατά τον ίδιο τρόπο που η ρητορική του Χίτλερ βρήκε ανταπόκριση στον ταπεινωμένο γερμανικό λαό στα χρόνια του μεσοπολέμου, έτσι και ο Ερντογάν θέλει να πείσει τον τουρκικό λαό ότι με τη Συνθήκη της Λωζάνης οι μεγάλες δυνάμεις συρρίκνωσαν τότε την Τουρκία, αποσπώντας της πρώην οθωμανικά εδάφη, τα οποία πρέπει στο μέλλον να ανακτηθούν.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο γερμανοτραφής Αχμέτ Νταβούτογλου, επανεισήγαγε τον όρο «Ζωτικός Χώρος» στο ιδεολογικό του μανιφέστο. Πιο συγκεκριμένα, επιχειρεί να επικαιροποιήσει και να αναπροσαρμόσει την ιδέα του Ζωτικού Χώρου με βάση τις ανάγκες τις σύγχρονης Τουρκίας. Όπως γράφει, η Τουρκία θα έχει διπλασιάσει τον πληθυσμό της, φτάνοντας τα 150 εκατομμύρια, επομένως θα προκύψει ζήτημα ζωτικού χώρου. Σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί οι βασικές στρατιωτικές ανάγκες της Τουρκίας να καλύπτονται ήδη από την εγχώρια βιομηχανία, ωστόσο τονίζει πως πρέπει να δοθεί έμφαση στον τομέα των εξαγωγών και της τεχνολογίας. Ισχυρίζεται, επίσης, ότι ο τουρκικός κόσμος εκτείνεται από την Αδριατική ως το Σινικό Τείχος.

Προάγγελος της «Γαλάζιας Πατρίδας»

Στο κεφάλαιο 6 του βιβλίου, που αφορά ευρύτερα την πολιτική των θαλασσών, ο Νταβούτογλου αναφέρει πως οι εγγύς της Τουρκίας θάλασσες, όπως ο Εύξεινος Πόντος, η Ανατολική Μεσόγειος, ο Περσικός Κόλπος, η Κασπία Θάλασσα, καθώς και τα μεγάλα ποτάμια θεωρούνται στρατηγικοί παράγοντες «ζωτικής σημασίας». Σε αυτό το πλαίσιο, σημειώνει επιπλέον, πως η παρακμή της Κωνσταντινούπολης, κατά τους βυζαντινούς χρόνους, οφείλεται στο γεγονός ότι απώλεσε τον έλεγχο του Εύξεινου Πόντου και της Μεσογείου. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη γνώση ή αντίληψη για να διαπιστώσει κανείς τη σύνδεση των προαναφερθέντων με τους διακηρυγμένους, πλέον επισήμως, τουρκικούς σχεδιασμούς για κατοχύρωση της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Κύπρος και Αιγαίο στο στόχαστρο

Όσον αφορά το νησί μας, ο Τούρκος πρώην Πρωθυπουργός σημειώνει πως η Κύπρος βρίσκεται στον ζωτικό χώρο της Τουρκίας και ότι, ακόμη και αν δεν υπήρχε εκεί κανένας μουσουλμάνος, το ενδιαφέρον της χώρας του θα ήταν το ίδιο. Η προστασία, επομένως, του μουσουλμανικού στοιχείου καθιστά την Κύπρο για την Άγκυρα ως νησί υψίστης γεωπολιτικής σημασίας. «Ακόμα και αν δεν υπήρχε ούτε ένας μουσουλμάνος στο νησί, η Τουρκία έπρεπε να διατηρεί ενεργό το κυπριακό ζήτημα», σημειώνει στη σελίδα 279, προσθέτοντας πως «η Κύπρος και τα Δωδεκάνησα για την Τουρκία είναι ό,τι η Κούβα και τα νησιά της Καραϊβικής για την Αμερική».

Υποστηρίζει, μάλιστα, ότι ενδεχόμενη αδυναμία, που θα μπορούσε να ανακύψει αναφορικά προς την ασφάλεια και την προστασία της τουρκικής κοινότητας της Κύπρου, εμπεριέχει τον κίνδυνο να διαδοθεί κατά κύματα στη δυτική Θράκη, στη Βουλγαρία, ακόμη και στο Αζερμπαϊτζάν και τη Βοσνία. Για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η προστασία της τουρκικής κοινότητας της Κύπρου έχει μεγάλη σημασία, όχι μόνο από την άποψη της εν λόγω κοινότητας, αλλά και του μέλλοντος των λοιπών κοινοτήτων, οι οποίες συνιστούν οθωμανικά κατάλοιπα.

Επιπλέον, το Αιγαίο και η Κύπρος αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την Τουρκία, αφού η Τουρκία δεν είναι απλώς μια χώρα της Μικράς Ασίας, αλλά και μια χώρα που εντάσσεται «σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, σε μια περιοχή που ξεκινάει από την Αδριατική και εκτείνεται ως τον κόλπο της Αλεξανδρέττας και τη Διώρυγα του Σουέζ». Ως εκ τούτου, η γεωγραφική τοποθεσία του νησιού και η χρήση των μουσουλμάνων ως όχημα, αποτελούν τους δυο σημαντικότερους άξονες, πάνω στους οποίους βασίζεται η ιδέα για ολοκληρωτική κατάληψη και προσάρτηση της Κύπρου σε βάθος χρόνου.

Οι Τούρκοι σχεδιάζουν, οι Έλληνες καθεύδουν…

Το καίριο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο, ως Έλληνες, μελετούμε εις βάθος τις βουλές του εχθρού και αν λαμβάνουμε επαρκώς τα μέτρα μας για αποτροπή και ανάσχεση του τουρκικού αναθεωρητισμού, ο οποίος ξετυλίγεται έργοις τε και λόγοις μπροστά στα μάτια μας. Όλοι, δυστυχώς, γνωρίζουμε ότι η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι αρνητική και απογοητευτική, καθώς ο Ελληνισμός βρίσκεται σε κατάσταση γεωπολιτικής, οικονομικής και δημογραφικής συρρίκνωσης.

Παραθέτω ξανά την ακόλουθη φράση του Θουκυδίδη κι ας αναλογιστούμε πόσο πολύ μας ταιριάζει: «ενώ η δική σας ικανότητα περιορίζεται στη διατήρηση των κεκτημένων, χωρίς τίποτε νέο να επινοείτε και χωρίς καν να φέρνετε εις πέρας το απολύτως αναγκαίο». Λοιπόν, ας εγερθούμε από τον λήθαργο όσο είναι καιρός, γιατί η Ιστορία δεν συγχωρεί κανέναν λαό που μένει αδρανής και αδιάφορος μπροστά στον κίνδυνο του οριστικού αφανισμού. Νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών.